Với quán nhỏ, quảng cáo nên được quản như một gói trả định kỳ có trần: một con số tối đa mỗi tháng, một thẻ hoặc tài khoản riêng, một người chịu trách nhiệm, và một ngày cố định để xem có nên chạy tiếp hay không. Khác các gói khác, quảng cáo có thể trừ tiền mỗi ngày theo ngân sách đặt sẵn, nên chỉ một chiến dịch quên tắt là đủ làm lệch cả tháng.
Bài này không dạy cách viết quảng cáo hay nhắm khách hàng; những chuyện đó có trang chuyên đề riêng. Ở đây chỉ bàn tiền: các kiểu gói quảng cáo quán nhỏ hay trả, cách đặt trần, cách đo đơn giản xem có đáng, hợp đồng với người chạy quảng cáo thuê, và lúc nào nên dừng. Mọi con số là ví dụ giả định.
Vì sao quảng cáo là khoản định kỳ dễ trượt nhất
Phần mềm bán hàng trừ một số tiền cố định mỗi tháng. Quảng cáo trên mạng xã hội hay công cụ tìm kiếm thì khác: bạn đặt ngân sách mỗi ngày hoặc cả chiến dịch, hệ thống tự trừ thẻ theo mức chi tiêu thực tế, có khi trừ nhiều lần trong tháng. Nếu chiến dịch không đặt ngày kết thúc, nó chạy mãi.
Thêm vào đó, người bấm nút thường không phải người trả tiền. Con của chủ quán, nhân viên trẻ hoặc người làm thuê bên ngoài tạo chiến dịch, còn thẻ của chủ quán bị trừ. Chủ quán chỉ thấy khi xem sao kê, lúc đó đã trôi qua vài tuần.
Cuối cùng, quảng cáo có sức hút tâm lý riêng. Tuần nào vắng khách, người ta muốn tăng ngân sách; tuần nào đông, người ta tin là nhờ quảng cáo nên không dám tắt. Cả hai phản xạ đều có thể đúng hoặc sai, nhưng nếu không có con số trần và một cách đo, quyết định sẽ chạy theo cảm giác.
Vì vậy, trong sổ gói của quán, quảng cáo nên có dòng riêng với trần tháng, người phụ trách, thẻ dùng và ngày xem lại, giống như mọi gói khác, chứ không phải một khoản "tuỳ tình hình".
Các kiểu gói quảng cáo quán nhỏ hay trả
Mỗi kiểu trừ tiền một cách khác nhau, nên việc phải canh cũng khác:
| Kiểu | Cách trừ tiền | Việc phải canh |
|---|---|---|
| Quảng cáo trên mạng xã hội, công cụ tìm kiếm | Theo chi tiêu thực tế, trừ thẻ khi đạt ngưỡng hoặc theo kỳ | Ngày kết thúc chiến dịch, trần chi tiêu tài khoản |
| Hiển thị ưu tiên trên ứng dụng giao đồ ăn | Theo gói thời gian hoặc theo phần trăm, tuỳ nền tảng | Điều khoản tự gia hạn, cách tính trên doanh thu |
| Gói đẩy tin trên trang rao vặt, sàn | Theo gói ngày, tuần, tháng | Gói tự gia hạn, tin đã hết hàng vẫn đẩy |
| Thuê người hoặc đơn vị chạy quảng cáo | Phí dịch vụ hằng tháng cộng ngân sách quảng cáo | Tách phí dịch vụ với ngân sách, tài khoản thuộc về ai |
| Quảng cáo ngoài đời theo tháng | Thuê vị trí, tờ rơi, bảng đèn theo hợp đồng | Thời hạn hợp đồng, điều kiện chấm dứt |
Với hiển thị trên ứng dụng giao đồ ăn, cách tính thay đổi theo từng nền tảng và thời điểm; đọc kỹ điều khoản hiện hành trong phần dành cho đối tác cửa hàng và ghi lại cách tính vào sổ gói.
Đặt trần ngân sách tháng
Một cách đặt trần đơn giản là bắt đầu từ mục tiêu: muốn thêm bao nhiêu đơn mỗi tháng, mỗi đơn mới đem lại bao nhiêu tiền lãi gộp, và chấp nhận trả cho quảng cáo tối đa bao nhiêu phần lãi đó. Ví dụ giả định: quán muốn thêm 150 đơn mỗi tháng, lãi gộp bình quân mỗi đơn 25 nghìn đồng, chấp nhận dành một phần ba lãi cho quảng cáo. Trần quảng cáo khoảng 1,25 triệu đồng mỗi tháng.
Có trần rồi, đặt nó vào ba chỗ. Thứ nhất, trong tài khoản quảng cáo, dùng giới hạn chi tiêu của tài khoản nếu nền tảng có. Thứ hai, trên thẻ thanh toán: dùng một thẻ riêng cho quảng cáo và hỏi ngân hàng về cách đặt hạn mức chi tiêu trực tuyến cho thẻ đó. Thứ ba, trong sổ gói, để người rà soát mỗi tuần so số đã chi với trần.
Nếu quán dùng nhiều kênh cùng lúc, chia trần thành từng phần cho từng kênh thay vì để chung một con số. Khi một kênh hết phần của mình, nó dừng, kênh khác không bị ảnh hưởng, và cuối tháng bạn so được kênh nào đem về nhiều hơn trên mỗi đồng.
Trần không có nghĩa là phải tiêu hết. Nếu giữa tháng thấy hiệu quả kém, dừng sớm là bình thường. Ngược lại, muốn vượt trần thì phải có lý do rõ và người có quyền quyết duyệt, không phải người đang chạy quảng cáo tự quyết.
Đo xem quảng cáo có đáng tiền mà không cần công cụ phức tạp
Quán nhỏ không cần bảng số liệu dày. Bốn cách sau, làm cùng lúc, đủ để ra quyết định:
- Hỏi khách mới một câu khi thanh toán: "Anh chị biết quán qua đâu?" Ghi gạch vào một tờ giấy có các cột: người quen, đi ngang, mạng xã hội, ứng dụng giao đồ ăn, khác. Làm đều trong hai tuần.
- Dùng một mã ưu đãi riêng cho từng kênh quảng cáo, ví dụ mã cho quảng cáo mạng xã hội và mã khác cho tờ rơi. Đếm số lần mỗi mã được dùng.
- So tuần chạy và tuần dừng: tắt quảng cáo một tuần bình thường, không trùng lễ, xem số đơn mới thay đổi ra sao. Không hoàn hảo nhưng nói được nhiều.
- Tính chi phí trên mỗi khách mới: lấy tiền quảng cáo trong tháng chia cho số khách mới đến từ quảng cáo theo hai cách trên. So với lãi gộp của một đơn và khả năng khách quay lại.
Nếu dùng công cụ trí tuệ nhân tạo để tổng hợp các con số này, chỉ đưa vào số liệu tổng, không đưa danh sách khách hàng hay số điện thoại của khách.
Thuê người chạy quảng cáo theo tháng: thoả thuận gì
Thuê ngoài giúp chủ quán đỡ việc, nhưng dễ nhập nhằng về tiền. Thoả thuận bằng văn bản nên có:
- Tách phí dịch vụ và ngân sách quảng cáo. Phí dịch vụ trả cho người làm; ngân sách trả thẳng cho nền tảng từ thẻ của quán. Tránh gói "trọn gói" mà không biết bao nhiêu thật sự đến được nền tảng.
- Tài khoản quảng cáo đứng tên quán. Chủ quán tạo tài khoản, nhập thẻ, cấp quyền cho người làm. Khi kết thúc, chỉ cần thu quyền.
- Trần ngân sách tháng và quy định ai được duyệt khi muốn vượt.
- Báo cáo định kỳ bằng lời dễ hiểu: đã chi bao nhiêu, cho chiến dịch nào, đem về những gì đo được.
- Quyền với hình ảnh, nội dung làm ra cho quán: quán được dùng tiếp sau khi kết thúc hay không.
- Điều kiện chấm dứt: báo trước bao lâu, bàn giao những gì.
Cảnh giác với lời hứa chắc chắn về số đơn hay doanh thu. Không ai kiểm soát được hoàn toàn kết quả quảng cáo; người làm nghề nghiêm túc sẽ nói về cách đo và cách điều chỉnh hơn là cam kết con số.
Chạy theo mùa thay vì quanh năm
Phần lớn quán nhỏ có nhịp mùa rõ: quán nước đông mùa nóng, quán lẩu đông mùa lạnh và mưa, tiệm bánh đông dịp Trung thu và cuối năm, quán gần trường vắng hẳn mùa hè. Quảng cáo đều đặn mười hai tháng với cùng một ngân sách thường là cách tiêu tiền kém nhất, vì tháng vắng tự nhiên thì quảng cáo khó kéo, còn tháng đông thì quán không phục vụ thêm được.
Cách làm hợp lý hơn là lập một lịch quảng cáo năm ngay trong sổ gói: tháng nào chạy, tháng nào nghỉ, trần mỗi tháng bao nhiêu. Ví dụ giả định: quán chè chạy quảng cáo từ tháng 4 đến tháng 8 với trần 1,5 triệu đồng mỗi tháng, tháng 9 đến tháng 3 chỉ giữ 500 nghìn đồng cho các dịp lễ. Tổng năm vẫn được kiểm soát, nhưng tiền dồn đúng lúc khách đang tìm.
Lịch này cũng là lúc nhắc tắt các gói hiển thị ưu tiên hay gói đẩy tin có thời hạn, vì chúng hay tự gia hạn qua mùa vắng mà không ai để ý.
Dấu hiệu nên hạ hoặc dừng
Chi phí trên mỗi khách mới cao hơn lãi gộp của nhiều đơn. Trừ khi khách quay lại rất đều, quảng cáo đang lấy hết phần lãi mà nó đem về.
Quán đã đầy công suất. Giờ cao điểm khách phải chờ lâu, bếp quá tải. Quảng cáo thêm lúc này chỉ làm trải nghiệm tệ đi; dồn ngân sách vào giờ vắng hoặc tạm dừng.
Không ai trả lời được quảng cáo đem về gì. Sau hai tháng mà không đo được bằng bất kỳ cách đơn giản nào ở trên, hãy dừng một tháng để có điểm so sánh.
Chiến dịch cũ còn chạy cho món đã bỏ. Rà danh sách chiến dịch đang bật mỗi tháng; quảng cáo món hết mùa hay khuyến mãi đã kết thúc là tiền rơi.
Ngân sách tăng dần mà không ai duyệt. Nếu tháng nào cũng hơn tháng trước một chút, đó là dấu hiệu trần chưa được đặt hoặc đang bị bỏ qua.
Thuế, hoá đơn và các thư báo khoá tài khoản
Quảng cáo mua của nền tảng nước ngoài có cách xuất hoá đơn và xử lý thuế khác dịch vụ trong nước. Phần này có trang chuyên về thuế giá trị gia tăng trong hệ thống; với quán của bạn, hãy giữ biên nhận thanh toán từ nền tảng và hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc người làm kế toán cách ghi nhận cho đúng.
Một rủi ro khác là thư hay tin nhắn báo "tài khoản quảng cáo của bạn bị khoá, bấm vào đây để khôi phục" hoặc "trang của bạn vi phạm, xác minh ngay". Đây là kiểu lừa đảo nhắm vào người chạy quảng cáo để chiếm tài khoản và dùng thẻ thanh toán của quán. Không bấm đường dẫn trong thư; tự mở ứng dụng hoặc trang quản trị quen dùng để kiểm. Bật xác thực hai lớp cho tài khoản quảng cáo và tài khoản trang của quán.
Nếu thẻ bị trừ những khoản quảng cáo lạ, liên hệ ngay ngân hàng phát hành thẻ để khoá thẻ và hỏi thủ tục tra soát, đồng thời báo nền tảng qua kênh hỗ trợ chính thức.
Câu hỏi thường gặp
Quán mới mở nên chi bao nhiêu cho quảng cáo mỗi tháng?
Không có con số chung. Bắt đầu nhỏ, đặt trần theo cách tính từ lãi gộp và số đơn mong muốn, chạy thử một hai tháng với cách đo đơn giản, rồi điều chỉnh. Đừng dồn khoản lớn ngay khi chưa biết kênh nào khách thật sự dùng.
Có nên để người chạy quảng cáo dùng thẻ của họ rồi quán trả lại?
Không nên. Cách đó khiến quán không kiểm soát được số tiền thật đã chi, và tài khoản quảng cáo có thể không thuộc về quán. Thẻ của quán gắn vào tài khoản của quán, người làm chỉ được cấp quyền.
Quảng cáo trên ứng dụng giao đồ ăn khác quảng cáo mạng xã hội thế nào về chi phí?
Thường gắn với gói thời gian hoặc tính trên doanh thu qua ứng dụng, tuỳ nền tảng và điều khoản hiện hành, trong khi quảng cáo mạng xã hội trừ theo chi tiêu. Hãy ghi riêng hai dòng trong sổ gói và đo riêng hiệu quả từng kênh.
Tạm dừng quảng cáo có làm mất hết hiệu quả đã có không?
Dừng thì lượng tiếp cận mới giảm, nhưng khách đã đến và hài lòng vẫn quay lại. Một tuần dừng có kế hoạch còn giúp bạn biết quảng cáo thật sự đóng góp bao nhiêu. Thường không có lý do phải chạy liên tục quanh năm.
Làm sao biết người chạy quảng cáo thuê có báo cáo đúng?
Vì tài khoản đứng tên quán, chủ quán có thể tự đăng nhập xem số đã chi và đối chiếu với sao kê thẻ. Kết hợp với cách đo tại quầy như hỏi khách và mã ưu đãi riêng, bạn có hai nguồn để so với báo cáo.
Chi phí quảng cáo có được tính vào chi phí của hộ kinh doanh không?
Tuỳ phương pháp kê khai thuế của quán, chứng từ và quy định hiện hành; quảng cáo mua từ nền tảng nước ngoài còn có cách xử lý riêng. Giữ đầy đủ biên nhận và hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc người làm kế toán.